Keurmerken voor vis
Een keurmerk is een onafhankelijk en betrouwbaar kwaliteitsoordeel over een product. In een oogopslag moet duidelijk zijn of een product een keurmerk heeft. Vaak wordt daar een klein, herkenbaar logo voor gebruikt. Keurmerken geven de consument inzicht over de achtergrond van producten, bijvoorbeeld over de productiewijze of de herkomst. Voor visproducten zijn verschillende keurmerken in omloop, onder meer voor de promotie van streekproducten, hygiëne,
voedselveiligheid en duurzaamheid.
Zie onderdeel Keurmerken in veelgestelde vragen.
Betrouwbaarheid
Keurmerken moeten de consument zekerheid geven bij het maken van een goede keuze. Dat vereist betrouwbaarheid en onafhankelijkheid bij het toekennen van het keurmerk. Op grond daarvan zijn de volgende keurmerken te onderscheiden:
- Certificatie door eerste partij. In dit geval stelt een ondernemer of branchevereniging zelf criteria op voor een product. Hij of zij bepaalt ook zelf of zijn producten aan de criteria voldoen. Er is geen onafhankelijke controle. Het resultaat heet ook wel ‘zelfverklaring’.
- Certificatie door tweede partij. In dit geval stelt een groep ondernemers of branchevereniging, bijvoorbeeld een sector, de standaard op. Het certificaat berust daarmee op groter draagvlak dan bij certificering door een eerste partij. Er is echter geen onafhankelijke partij betrokken bij de toekenning en de controle.
- Certificatie door derde partij. Dit is de betrouwbaarste vorm van certificeren. Ook hier stelt een groep ondernemers of branchevereniging of een onafhankelijke organisatie de voorwaarden voor het dragen van het keurmerk op, maar het toekennen van het keurmerk gebeurt door een onafhankelijke partij, de zogenoemde certificatie-instelling. In het beste geval wordt deze certificatie-instelling weer gecontroleerd door een accreditatie-instelling. Ook de controle vindt plaats door een onafhankelijke 3e partij.
Bij een goed keurmerk voor duurzame vis vindt certificering op deze laatste manier plaats. Een goed keurmerk voldoet bovendien aan de volgende voorwaarden:
- Criteria van de FAO. Het product voldoet aan de criteria van de ‘Food and Agricultural Organization’ (FAO, Wereldvoedselorganisatie) van de Verenigde Naties.
- Toetsing op basis van de beste beschikbare wetenschappelijke kennis en goede praktijken. Wetenschappelijke kennis vormt de basis voor het al dan niet toekennen van het keurmerk.
- Ruimte voor inbreng. De procedure voor certificering biedt belanghebbenden de mogelijkheid een onderbouwde mening over de ondernemer in te brengen.
- Bezwaarprocedure. Een bezwaarprocedure moet onderdeel zijn van de certificeringsprocedure.
- Traceerbaarheid. De hele ketengeschiedenis (van boot tot bord) van een product moet traceerbaar zijn. De traceerbaarheid van gecertificeerde producten stelt ook eisen aan verwerkers. Zij mogen gecertificeerde producten niet vermengen met niet-gecertificeerde producten. Alle schakels in de keten moeten onafhankelijk gecontroleerd kunnen worden. Alleen op die manier is betrouwbaarheid van een keurmerk te garanderen.
Keurmerken voor duurzame vis
Steeds meer producten dragen het etiket “duurzaam”. De vraag is of deze keurmerken hard kunnen maken wat ze beloven. Hieronder staan de meest gebruikte keurmerken en certificaten op het gebied van visserij en aquacultuur.
Zie onderdeel Keurmerken onder veelgestelde vragen.